کیستون شبکه چیست؟
یکی از پرکاربرد ترین تجهیزات شبکه ، کیستون شبکه یا پریز شبکه می باشد. این قطعه در واقع نوعی کانکتور مادگی بوده که بوسیله آن، تجهیزات مختلف شبکه می توانند داده های خود را ( که با کمک پروتکل اترنت موجود در کارت شبکه ، به سیگنال های الکتریکی قابل ارسال بر روی کابل شبکه تبدیل شده اند ) روی کابل شبکه قرار داده و به سمت یکدیگر ارسال نمایند.
به بیان ساده تر ، کیستون شبکه ، یک رابط بین کابل شبکه و تجهیزات مختلف شبکه بوده که امکان ارسال و دریافت اطلاعات از طریق کابل شبکه را فراهم می آورد.
تاریخچه پیدایش کیستون شبکه
تاریخچه استفاده از کیستون شبکه را می توان به سال 1979 میلادی و در یکی از پروژه های شرکت AMP جستجو نمود. در آن سال شرکت AMP اولین کیستون Cat 3 را برای استفاده در سیستم کابل کشی ساخت یافته خطوط تلفن داخلی مورد استفاده قرار داد. بعد ها به علت سهولت استفاده از این قطعه از آن در شبکه های کامپیوتری نیز مورد استفاده قرار گرفت.
با این حال، طرح فعلی که امروزه با عنوان کیستون شبکه نامیده می شود، 16 سال بعد یعنی در سال 1995 ، توسط اداره ثبت اختراعات ایالات متحده ( ICCC ) ، به ثبت رسید و این واژه به آن اطلاق گردید.
دسته بندی انواع کیستون های شبکه
کیستونهای شبکه (Keystone Jack) را میتوان بر اساس چند دیدگاه مختلف طبقهبندی کرد. شناخت این دستهبندیها برای انتخاب صحیح کیستون در زمان طراحی، نصب یا نگهداری شبکه ضروری می باشد و مستقیماً روی پایداری، زیبایی و قابلیت سرویسدهی شبکه تأثیر دارد.
- انواع کیستون شبکه بر اساس محل نصب
- انواع کیستون شبکه بر اساس زاویه ورود کابل
- انواع کیستون شبکه بر اساس جنس بدنه کیستون
- انواع کیستون شبکه بر اساس رده بندی (Category)
- انواع کیستون شبکه بر اساس نحوه اتصال کابل شبکه (termination)
انواع کیستون شبکه بر اساس محل نصب (Mounting Location) عبارتند از :
- کیستون شبکه توکار (Flush Mount)
- کیستون شبکه روکار (Surface Mount)
- کیستون شبکه مخصوص پچ پنل (Patch Panel)
- کیستون شبکه مخصوص باکس کف خواب (Floor Mount)
- کیستون شبکه مخصوص فیس پلیت و ترانکینگ
کیستون شبکه توکار (Flush Mount Keystone)
این نوع کیستون به کمک فیس پلیت تک پورت ، دو پورت یا چند پورت به باکس داخل دیوار مانند یک کلید و پریز برق، متصل میشود.
مزایا:
- کابلکشی پنهان و منظم
- کمترین بیرون زدگی از سطح دیوار
- محافظت فیزیکی بالا در برابر ضربه
- حفظ زیبایی محیط و یک دست بودن با دیوار
- برای محیطهای اداری، سازمانی و ساختمانهای هوشمند بسیار رایج است.
معایب:
- نیاز به جعبه توکار و برش دقیق در دیوار
در صورت خرابی، تعویض کمی سختتر از انواع سطحی است.
…………………………………………………………………………
کیستون شبکه روکار (Surface Mount Keystone)
در ساختمان هایی که امکان شیار کشی یا لوله گذاری (کابل کشی توکار) وجود ندارد مانند ساختمان های قدیمی یا موقت ، با کمک داکت و باکس روکار، مورد استفاده قرار میگیرد .
مزایا:
- نصب سریع و آسان
- دسترسی سریع و آسان برای تعمیر و تعویض
- مناسب پروژههای موقت یا ارتقاء زیرساختهای موجود
معایب:
- ظاهر نه چندان زیبا در مقایسه با کیستون توکار
- احتمال آسیب مکانیکی بیشتر به کابل شبکه و کیستون
…………………………………………………………………………
کیستون شبکه مخصوص پچ پنل (Patch Panel)
این نوع کیستون در داخل پچ پنل نصب میشود و ارتباط بین کابلهای افقی و پچکوردهای رک را برقرار میکند.
مزایا:
- تعویض یا ارتقاء آسان و سریع کیستون
- قابلیت مدیریت، لیبل گذاری و نظمدهی بالا
- مناسب انواع شبکههای شرکتی ، سازمانی ، دیتاسنترها و …
معایب:
- نیاز به فضای رک و تجهیزات جانبی
- مناسب محیط هایی با دسترسی عمومی (مانند اتاق کار) نیست.
…………………………………………………………………………
کیستون شبکه مخصوص باکس کف خواب (Floor Mount)
درون باکسهای کفخواب (Floor Box) در کف سالنها، اتاق کنفرانس، فضاهای نمایشگاهی و اداری (محیط های فلت) مورد استفاده قرار میگیرد.
مزایا:
- دسترسی راحت در وسط فضاها بدون نیاز به دیوارکشی
- نصب تمیز و کاربردی برای میزهای مرکزی یا اتاق کنفرانس
- مجهز به درپوش محافظ برای جلوگیری از ورود گرد و غبار یا آب.
معایب:
- نیاز به پیشبینی مسیر کابل از کف در زمان ساخت
- هزینه تمام شده بالاتر نسبت به سایر روش های نصب و راه اندازی شبکه .
…………………………………………………………………………
کیستون شبکه مخصوص فیس پلیت و ترانکینگ
این نوع کیستون به کمک فیس پلیت هایی با ابعاد 45 در 45 میلیمتر که یا به خود کیستون متصل هستند و یا بصورت جداگانه تهیه شده و کیستون روی آن نصب می گردد، به ترانکینگ متصل میشوند.
مزایا:
- عدم نیاز به سوراخ کاری دیواری هنگام نصب کیستون شبکه
- امکان توسعه سریع شبکه ، انجام تغییرات و جابجایی پریز ها با حداقل هزینه و زمان
معایب:
- فقط از کیستون هایی با ارتفاع کم و قابل نصب بر روی فیس پلیت های مخصوص ترانکینگ می توان استفاده کرد .
…………………………………………………………………………
نکته: استفاده از کیستون نامناسب در محل اشتباه (مثلاً کیستون مخصوص پچ پنل در باکس روکار) میتواند باعث لق شدن، آسیب فیزیکی یا افت کیفیت سیگنال شود.
نکته مهم در هریک از موارد فوق آن است که باید از کیستون مختص به محل نصب مورد نظر استفاده شود در غیر اینصورت کیستون در جای خود قرار نگرفته و عمل نصب تجهیزات شبکه را مختل می نماید.
2) دسته بندی دوم مربوط به نوع کیستون از لحاظ رده بندی یا category می باشد. کیستون های شبکه بر اساس این دیدگاه در یکی از گروه های Cat5 , Cat5e , Cat6 ,Cat6A , Cat7 , Cat7A , Cat8 قرار می گیرند.
3) دسته بندی سوم مربوط به انواع کیستون از نظر جنس بدنه آن می باشد. کیستون های به دو گروه فلزی و تمام پی وی سی تقسیم می شوند.
زمانی که کابل های شبکه از کنار کابل برق عبور می کند نیاز است تا در سرتاسر شبکه سیستم ارتینگ بصورت صحیح برقرار گردد. در این حالت حتما باید از کیستونهای فلزی استفاده نمود تا سیم ارت کابل شبکه به بدنه فلزی کیستون متصل شده تا مسیر عبور جریانات القایی تا چاه ارت کامل شود.
4) دسته بندی چهارم مربوط به انواع کیستون از نظر زاویه یا جهت قرار گیری کابل شبکه زمان پانچ کیستون می باشد. از این دیدگاه ، کیستون شبکه به دو گروه ، کیستون های 90 درجه و کیستون های 180 درجه تقسیم می گردند.
در کیستون شبکه 90 درجه ( تصویر بالا ) کابل شبکه بصورت عمود بر کیستون قرار گرفته و به آن پانچ می شود. این نوع کیستون بیشتر در پریز های رو کار و یا ترانکینگ مورد استفاده قرار میگیرد.
در کیستون 180 درجه (تصویر پایین ) کابل شبکه از پشت به کیستون پانچ می گردد. این نوع از کیستون بیشتر در پچ پنل ها مورد استفاده قرار میگیرند.
نحوه نصب کیستون شبکه
معمولا بر روی هر کیستون یک جدول رنگی وجود دارد تا نصاب به کمک آن بتواند به راحتی اتصال کابل شبکه روی کیستون را انجام دهد. این جدول رنگی شامل دو ردیف رنگی که بیان گر class A و class B است، می باشند.
تنها نکته ای که هنگام نصب کیستون باید رعایت کنید آن است که در هر یک از شیار های کیستون سیمی را که رنگ بندیش با رنگ بندی چاپ شده کنار آن شیار یکسان است، قرار داده و با آچار پانچ ، سیم را بین تیغه های داخل شیار فشار دهید تا اتصال آن با کیستون برقرار شود.
